Winterstilte in het Horsterwold (januari 2026)
Een dik pak sneeuw heeft Nederland in zijn greep. Gisteren (maandag) ben ik al naar éen van mijn favoriete plekjes op de Veluwe geweest. Nieuwsgierig naar het bos, hopelijk wild spotten in de sneeuw. Met zonsopkomst het bos in. Het begint al gelijk goed. Ik ben de auto nog maar net uit of een rotte wilde zwijnen verrast me al door de weg over te steken. Hilarisch genoeg vlak voor het bord "pas op wildrooster". Ik kan ze nog net filmen, had de camera al klaar gemaakt voor mijn wandeling. Vol goede moed start ik aan mijn wandeling. De sneeuw is vers, het sneeuwt ook nog. En flink. Wat kraakt dat lekker! Iets verderop zie ik beweging. Alert stop ik, maar verdekt opstellen lukt niet. Eigenlijk ben ik al te laat. Een edelhert staat aan de rand van het pad. Kijkt naar me. Heeft me natuurlijk al veel eerder gezien. Niet veel later steekt er een grote groep edelherten (zo'n 30 stuks) het pad over. Zo'n 100 meter voor me. Alert, maar toch rustig. Geweldig om te zien. Daarna heb ik alleen nog maar sporen gezien. Geen ander wild meer gespot. Ze waren er zeker, maar ze lieten zich niet zien. Opvallend genoeg ben ik de enige in het bos, ook op de terugweg geen andere mensen gezien, ook geen voetstappen.
Dat smaakt dus naar meer. Ik moet gewoon nog een keer het bos in, genieten van de sneeuw en de stilte. Dit keer besluit ik, ook omwille van de beperkte tijd die ik heb, iets dichter bij huis te blijven. Op naar het Horsterwold! Dat is ook een prachtig stukje natuur, wat ik nog nooit met sneeuw heb bezocht. De rit naar het bos is nog best spannend. Vooral de toegangswegen en de weg naar de parkeerplaats zijn dik besneeuwd (daar wordt niet gestrooid). Rustig rijden, geen haast.
Aankomst in het sneeuwbos
Ik ben later dan normaal. Tot mijn grote verrassing staan er al meerdere auto's op de parkeerplaats, dat had ik eigenlijk niet verwacht. Ik hou ervan om rond zonsopkomst het bos in te gaan, nu stap ik ruim een uur na zonsopkomst het bos in. De zon staat nog laag en moet haar weg zoeken door een dunne nevel. Dat zachte licht geeft het landschap iets verstilds en iets mystieks. Bomen, paden en open plekken liggen onder een dikke laag sneeuw. Het bos ademt rust. Heerlijk. Rustig begin ik mijn wandeling, tegengesteld aan hoe ik normaal loop, met een duidelijk doel. De Schotse Hooglanders vastleggen in dit mooie sneeuwlandschap. Hopelijk kom ik ze tegen. Ik film de mooie nevel. De sneeuw. Loop rustig verder. Er is zoveel te zien. In de verte, half opgelost in de mist, verschijnt uit het niets een groepje Konik paarden. Eerst twijfel je nog: zie ik het goed? Een prachtig gezicht zo in de nevel.
Ontmoetingen in de sneeuw
En ik heb geluk! Ik loop een stukje verder en plots duiken drie Schotse hooglanders op, ver weg nog. Maar ik kan ze zien! Ze lopen rustig door de sneeuw, van me af. Ik neem de tijd en loop langzaam in een omtrekkende beweging om ze heen, in de hoop dat ze niet het bos in verdwijnen. Gelukkig blijven ze nu staan en kan ik ze observeren en filmen zonder ze te verstoren. Grote dieren, indrukwekkend in deze witte omgeving, met ademwolkjes die zichtbaar zijn in de koude lucht. Prachtig. Na een tijdje lopen ze weer terug naar waar ze vandaan kwamen. Op ruime afstand voor me langs. De beschutting in.
Ook het kleinere leven laat zich zien en horen. Veel vogels zoeken voedsel op het ijs en tussen de sneeuw. Vinkjes, roodborstjes, van alles is er te zien. Het contrast tussen beweging en stilte maakt elk moment intenser. Wat me bovendien opvalt, zijn de talloze sporen in de sneeuw. Niet alleen van de Konik's en de Schotse Hooglanders, veel andere sporen ook. Op de Veluwe had ik ook veel sporen gezien, de wildwissels waren goed herkenbaar en daar zag ik het wild ook zelf, dat wel direct scherp en alert het bos weer in verdween. Hier, in het Horsterwold, zijn er ook veel sporen, van de damherten bijvoorbeeld. Ik zoek een strategisch plekje en besluit een tijdje te posten, wie weet. Maar het mocht niet baten, ze lieten zich niet zien. En in de kou langere tijd stil zitten is een uitdaging, want ondanks de goede kleding krijg ik het langzaam wel koud. Dus weer verder op pad. Ik zie overal veel sporen van allerlei dieren. Zolas bijvoorbeeld van vossen. Geweldig om te zien!
Stilte en onverwachte beweging: een vos
Ik struin in dit gebied ook graag rond, van de hoofdroute af. Fantastisch dat dat hier kan en mag. Op een van de stille "paden" gebeurt het onverwachte. Een vos schiet plotseling rennend over, zijn vacht fel tegen het wit van de sneeuw. Zo snel dat je je even afvraagt of je het echt hebt gezien. Of dat het niet toch een vogel was. Of. Ik was net mijn wandeling door de ongerepte sneeuw, tussen de takken door, aan het filmen. Thuis kon ik dus terugkijken en zag ik de vos overrennen. Ik had het goed gezien. Al voorbij rennend keek hij nog naar me.. met een blik van "wat doe jij hier"...
Iets verderop staat een tweetal Konik paarden rustig op het pad. Maar als ze me zien, verdwijnen ze geluidloos. Bij het water zitten twee knobbelzwanen op het ijs. Met een eend, in zijn "eentje".. Ze lijken de kou te negeren, rustig en onverstoorbaar. Verderop zie ik nog beweging, te ver weg om goed te observeren. Op het vervolg van mijn mooie wandeling zie ik nog meer vogels: putters, vinkjes, waterpiepers en rietgorzen. En weer zoveel sporen. Ik weet wel waar ik binnenkort weer ga kijken!
En dan, bijna als afsluiting, nog een laatste ontmoeting. Een verdwaalde Schotse hooglander komt me tegemoet op het pad. Ik kan nergens heen. We passeren elkaar voorzichtig. Hij lijkt weinig onder de indruk van mijn aanwezigheid en loopt doelgericht verder. De wandelaar met camera negerend..... Indrukwekkend. Het is tijd om naar huis te gaan. Wat een geweldig mooie ochtend!
Winterbeleving
Wild en vogels spotten in de winter, met sneeuw, heeft iets bijzonders. Alles is zichtbaarder, maar tegelijk ook kwetsbaarder. Elk spoor vertelt een verhaal. Elk geluid valt op. Dit was een echt winterwonderland. Puur natuur. Sneeuw, bos en natuurbeleving in zijn meest eenvoudige vorm. Een zeldzaam wintermoment, een sneeuwbos zoals je dat niet vaak ziet. Alleen stilte, dieren in de sneeuw en de sfeer van winter zoals die tegenwoordig nog maar zelden voorkomt. Genieten!
En ondanks dat er al meerdere auto's stonden, heb ik niemand gezien.
Bekijk de video van deze wandeling op mijn YouTube kanaal: